Inzet pensioen voor aflossing woningschuld

Inzet pensioen voor aflossing woningschuld

In 2011 is reeds het voorstel gedaan het werknemersdeel van de pensioenpremie in te kunnen zetten voor het aflossen van de woningschuld. Achtergrond hiervan is de wens werknemers een keuzemogelijkheid te bieden hun hypotheekschuld te verlagen.

Twee verkende varianten

In dit kader worden twee varianten verkend;

  1. Inzet van een deel van de pensioenpremie voor het aflossen van de woningschuld.
  2. Inzet van een deel van de al opgebouwde pensioenaanspraken voor het aflossen van de woningschuld (afkoop).

Stand van zaken

Vanwege de complexiteit van de materie en de daarmee samenhangende verschillende juridische, economische en uitvoeringsaspecten zijn verschillende partijen, zoals pensioenuitvoerders, hypotheekverstrekkers, toezichthouders en juridische experts betrokken om tot een uitwerking te kunnen komen. Er wordt daarbij gekeken naar de effecten op de beoogde doelen maar ook worden de effecten in beeld gebracht op de overheidsfinanciën en de financiële positie van zowel degenen die gebruik maken van de keuzemogelijkheid, als degenen die daar geen gebruik van maken.

Positieve effecten op schuldvermindering en woningmarkt

De verkenning laat ten aanzien van de schuldvermindering van individuen zien dat de effecten in beide varianten positief, maar beperkt van omvang zijn.

Jongeren en lagere inkomens verminderen hun woningschuld bij gebruik van de keuzemogelijkheid het minst. De extra aflossingen leiden op termijn tot meer transacties op de woningmarkt. Huishoudens die nu ‘onder water’ staan, krijgen meer mogelijkheden te verhuizen

Een deel van de mensen zal de vrijgevallen pensioengelden bij verhuizing naar verwachting bovendien gebruiken voor de financiering van een duurdere nieuwe woning. De huizenprijzen zullen daardoor licht stijgen.

Voor zover het gebruik van de keuzemogelijkheid leidt tot lagere woningschulden krijgen individuen te maken met lagere woonlasten. Wanneer het voorstel wordt aangegrepen om een grotere woning te betrekken neemt het woongenot bovendien toe. In beide gevallen neemt de levensstandaard van gebruikers van de keuzemogelijkheid vóór pensionering licht toe.

Tegenvallende rendementen in een beschikbare premieregeling.

Een groot gedeelte van de Nederlandse collectieve en individuele pensioenregelingen is een zogenaamde beschikbare premieregeling. In veel van deze regelingen worden de premies geïnvesteerd in allerlei soorten beleggingen. De hoogte van het pensioenkapitaal op pensioenleeftijd is hierdoor onzeker. Het komt in de praktijk daarom ook geregeld voor dat er tekorten ontstaan door tegenvallende beleggingsresultaten.

Oorzaak

Deze tekorten worden enerzijds veroorzaakt door een tegenvallende beurs en anderzijds door aanzienlijk hoge kosten die in rekening worden gebracht. Ook zijn natuurlijk een lage rentestand en een hoge levensverwachting aanleiding tot een pensioentekort.

Vraag

De vraag is dan. Kunnen deze tegenvallende rendementen worden gecompenseerd door extra premies in een beschikbare premieregeling te storten?

Het antwoord van de belastingdienst

Een werknemer heeft bij zijn werkgever een beschikbare premieregeling waarbij het, met de ingelegde premies behaalde, rendement tegen valt. Hierdoor is het uiteindelijk aan te kopen pensioen lager dan verwacht. De belastingdienst heeft de vraag of extra stortingen ter compensatie van het tegenvallende rendement gedaan mogen worden als volgt beantwoord. Nee, het is niet mogelijk om tegenvallende rendementen in een beschikbare premieregeling te compenseren met een extra storting. Het beleggingsrisico tot aan pensioendatum is volledig voor rekening van de werknemer. De werknemer kan dit risico verminderen door een product met gegarandeerd rendement te kiezen. Indien in het verleden niet de fiscaal maximale beschikbare premies zijn ingelegd, is het nog wel mogelijk om ten bedrage van de niet gebruikte fiscale ruimte alsnog stortingen te doen. Ook dan geldt dat een met eerder ingelegde premies tegenvallend rendement niet gecompenseerd mag worden met extra stortingen. De belastingdienst heeft eerder een handreiking inhaal en inkoop van pensioen gedaan waarin de mogelijkheden om de nog niet benutte fiscale ruimte voor pensioenopbouw alsnog te benutten.

En nu?

In het algemeen kun je niet aangeven wat je het beste kunt doen bij tegenvallende pensioenresultaten. Het beoordelen van het beleggingsbeleid en de beleggingsresultaten van het pensioenfonds of verzekeraar zal als eerste gedaan moeten worden. Daarna zullen conclusies moeten worden getrokken met betrekking tot de gevolgen voor de eigen pensioensituatie.